|
eograficamente localizamos o concello na latitude 42º54’ Norte, e na lonxitude 8º21’5 Oeste. A súa latitude é de 287 metros sobre o nivel do mar. O seu relevo é suave, pouco accidentado, cunha variabilidade entre os 200 e os 450 metros. As cotas máis altas alcánzanse no Monte das Minas, de 452 metros ou no castro de San Lourenzo de Pastor, con 412 metros. A capital municipal atópase a 289 metros sobre o nivel do mar.
Seguindo no capítulo natural, o río Tambre é o que traza a división na parte norte do concello. O seu principal afluente é o Mera. Aparece tamén no mapa fluvial o Noa, que nace na parroquia de Pastor e desemboca no propio Tambre. En canto ó clima, é o propio da zona, oceánico e húmido. Acentúase lixeiramente a pluviosidade, que pode alcanzar os 2.000 milímetros anuais.
Evolución Histórica:
En tempos do Antigo Réxime, O Pino pertencía á provincia de Santiago, aínda que con certas peculiaridades, como veremos máis adiante. Trala promulgación da Constitución de 1812, pasa a integrarse na provincia única de Galiza. Posteriormente, cando Galiza se divide en catro provincias, promúlganse dous reais decretos, un en 1822 e outro en 1833, que sitúan ó concello dentro da provincia da Coruña, á que segue pertencendo.
Previamente, en 1820, a Deputación distribuíu o territorio en partidos xudiciais. Nun principio O Pino incluíuse no de Sar. A súa nomenclatura era a de concello de San Vicenzo do Pino. Máis tarde, cunha nova distribución en 1834, pasamos a formar parte do partido xudicial de Arzúa. Houbo un cambio ó de Santiago en 1965, pero tan só durou 23 anos, xa que a Lei 38/1988 do 28 de decembro pasa de novo O Pino ó partido xudicial de Arzúa.
Nun principio, a comezos do século XIX, cando se promulgan os actuais concellos consititucionais, O Pino non tiña as parroquias que ten agora. Naquel momento eran: Sabugueiro, Pino, Carballal, Castrofeito, Ferreiros (San Breixo), Ferreiros (San Mamede), Beseño, Dodro, Pastor, Oines, Medín, Gonzar, Lardeiros, Cesar, Barciela e Budiño. No Antigo Réxime, O Pino tiña varias parroquias dependentes de seis xurisdiccións. Eran as de Bendaña, Budiño, Cira, Medín, Mesía, Pastor e Lardeiros, todas na provincia de Santiago. A distribución era a seguinte:
| xurisdicción |
Parroquia |
Señorío |
|
Bendaña
|
Arca
|
Rvdo. Arcebispo de Santiago
|
|
Id.
|
Castrofeito
|
id.
|
|
Id.
|
Pereira
|
Id.
|
|
Budiño
|
Budiño
|
Conde de Altamira
|
|
Id.
|
S. Breixo (Ferreiros)
|
Id.
|
|
Id.
|
S. Mamede (Ferreiros)
|
Id.
|
|
Id.
|
Pino
|
Id.
|
|
Cira
|
Cebreiro
|
Id.
|
|
Medín
|
Medin
|
D. Diego Leis Riobó e D. Juan Domínguez
|
|
Mesía
|
Cerceda
|
Rvdo. Arcebispo de Stgo
|
|
Id.
|
Gonzar
|
Id.
|
|
Pastor y Lardeiros
|
Lardeiros
|
Marqués de Bóveda y D. Manuel Saco.
|
|
Id.
|
Pastor
|
Marqués de Bóveda
|
Se nos situamos no ano 1836, atopamos xa unha distribución similar á que se manten hoxe en día. O 15 de xuño de ese mesmo ano aparecía no BOPCO, no seu número 138, a composición por parroquias do Concello de San Vicente do Pino. Era a seguinte:
| Parroquias |
|
Nº de VeciÑos |
Nº de Almas |
|
Pino
|
(San Vicente)
|
55
|
259
|
|
Arca
|
(Santa Eulalia)
|
112
|
560
|
|
Pereira
|
(San Miguel)
|
49
|
250
|
|
Castrofeito
|
(Santa María)
|
54
|
260
|
|
Gonzar
|
(Santa María)
|
118
|
520
|
|
Budiño
|
(Santa María)
|
75
|
388
|
|
Medín
|
(San Esteban)
|
52
|
286
|
|
Lardeiros
|
(San Julián)
|
61
|
357
|
|
Pastor
|
(San Lorenzo)
|
63
|
323
|
|
Cerceda
|
(San Miguel)
|
38
|
180
|
|
Ferreiros
|
(San Verísimo)
|
77
|
371
|
|
Ferreiros
|
(San Mamed)
|
61
|
308
|
|
Cebreiro
|
(San Julián)
|
36
|
180
|
| |
TOTAL:
|
851 |
4.242
|
Non se produciron variacións posteriores na composición do concello. Si houbo un acordo da Deputación da Coruña en marzo de 1842, sobre a supresión de municipios, no que O Pino teoricamente desaparecería e as súas parroquias distribuiríanse entre Arzúa e o suposto novo concello de Loxo. Un acordo que, á vista está, non chegou a facerse realidade.
Sobre a capital municipal, as citas históricas varían. O Madoz indícanos que o concello celebra as súas sesións na freguesía de San Vicenzo do Pino. O Carreras, que a capital se atopa en Santa Irea, pertencente á parroquia de Arca. Nos diferentes Nomenclátors figuran como capitais: A Igrexa (desde 1.860), Santa Irea (desde 1900) e Pedrouzo. Neste último enclave permaneceu varios anos no inmoble ubicado diante do albergue de peregrinos para, na década dos 70, pasar ó edificio actual.
|